ODKRYCIA CZŁOWIEKA

Czło­wiek odkrywa wówczas nowe rzeczywistości w sobie i poza sobą poprzez stopniowy udział w rozwoju coraz wyższych dynamizmów psychicznego środowiska wewnętrznego, takich jak: zdziwienie w stosunku do siebie, zaniepokojenie sobą, poczucie niższości względem siebie, niezadowolenie z siebie, poczucie wstydu i winy, nieprzystosowanie pozytywne. Na jeszcze wyższym poziomie udział w rozwoju biorą takie dynamizmy jak: empatia, „przed­miot-podmiot” w sobie, autonomia, autentyzm, odpowiedzialność, ideał osobowości. W tym burzliwym procesie powstaje to, co na­zywamy autentycznie ludzkim doświadczeniem przeżyciowym, z udziałem procesu wewnętrznego przekształcania się. Zachodzą wysokie procesy hierarchizacji wartości z przeżyciem i rozumie­niem własnej subiektywnej hierarchii w świecie wewnętrznym. Znajduje się w niej także świadomość i samoświadomość. Rozwój hierarchii wartości i świadomości łączy się ściśle z procesem sa- mookreślenia, samowybrania, samopotwierdzenia i samowycho- wywania.Świadomość tego, co jest nam drogie, wyłączne, niepowtarzal­ne dla nas i co jest głębokie, autentyczne, nienaruszalne w innych; świadomość autentyczna w innych i w sobie — stanowią właśnie o     tym rodzaju świadomości, która jest świadomością osobowości, świadomością autodeterminacji. Temu ujęciu przeciwstawia się większość systemów hinduskich, buddyjskich, zen, tybetańskich, a nawet — scholastycznych. Istnieją ujęcia, które są „powierz­chownie” sprzeczne z podanym punktem widzenia.