ŚWIADOMOŚĆ ŚMIERCI

Otóż świadomość śmierci ułatwia taką decyzję. Osobnik, który jest świadomy swej śmierci i ograniczenia swego czasu, zwróci uwagę na sprawy esen- cjalne. Przy takiej świadomości czas nie powinien być trwoniony. Według Koestenbauma przez uświadomienie sobie faktu śmierci wiele osób pozbędzie się paraliżującego i demoralizującego stra­chu . Świadomość ta daje możliwość odniesienia sukcesu w spra­wach, które danego osobnika paraliżowały.Inny autor, Alan Loreton-Timo mówi, że śmierć zmusza nas do odejścia z naszej bezpośredniej, bezczasowej identyczności . Fakt ten wstrzymuje różne formy naszego postępowania. Pozwala na spojrzenie na siebie w taki sposób, w jaki inni patrzą na nas. Ciągle jednak zdarza się postawa: „Inni umierają, ale nie ja”. Powoli kształtuje się różna od dawnych postawa w stosunku do własnych obowiązków. Dawniej odkładało się wiele rzeczy, teraz musi się decydować bez odkładania. Lorenton-Timo widzi u ludzi tendencję do podtrzymywania „fikcji swojej jedności” poza czasem i zagładą. Ale wyraźne spoj­rzenie na śmierć zmienia tę postawę. Lekarz widzący umierają­cych identyfikuje się z nimi i przeżywa realność własnej śmierci. Według Loretona-Timo: „Skończoność wiąże nas z pacjentami i    z innymi ludźmi w sensie udziału w najważniejszych sprawach życia i śmierci, co jest bardziej fundamentalne niż indywidualna rola lekarza i pacjenta” .